Reakcje strąceniowe
Reakcje strąceniowe to reakcje chemiczne, w których z dwóch roztworów zawierających rozpuszczalne związki chemiczne powstaje osad, czyli nierozpuszczalna (trudno rozpuszczalna) substancja. W równaniach chemicznych produkt truidno rozpuszczalny w wodzie oznacza się strzałką ↓, którą umieszcza się za wzorem chemicznym.
Reakcje soli z kwasami
| Zapis cząsteczkowy: | AgNO3 + HCl → AgCl↓ + HNO3 |
| Zapis jonowy: | Ag+ + NO3− + H+ + Cl− → AgCl↓ + H+ + NO3− |
| Zapis jonowy skrócony: | Ag+ + Cl− → AgCl↓ |
Reakcje soli z wodorotlenkami
Na2SO4 + Ca(OH)2 → CaSO4↓ + 2NaOH
2Na+ + SO42− + Ca2+ + 2OH− → CaSO4↓ + 2Na+ + OH−
Ca2+ + SO42− → CaSO4↓
Reakcje soli z innymi solami
AgNO3 + NaCl → AgCl↓ + NaNO3
Ag+ + NO3− + Na+ + Cl− → AgCl↓ + Na+ + NO3−
Ag+ + Cl− → AgCl↓
AlCl3 + Na3PO4 → AlPO4↓ + 3NaCl
Al+ + 3Cl− + 3Na+ + PO43− → AlPO4↓ + 3Na+ + 3Cl−
Al+ + PO43− → AlPO4↓
CuSO4 + K2CO3 → CuCO3↓ + K2SO4
Cu2+ + SO42− + 2K+ + CO32− → CuCO3↓ + 2K+ + SO42−
Cu2+ + CO32− → CuCO3↓
Zastosowanie reakcji strąceniowych
-
Analiza chemiczna:
- W chemii analitycznej do identyfikacji i oznaczania stężenia jonów w roztworze.
- Np. reakcje strąceniowe są stosowane w testach jakości wody, np. w wykrywaniu jonów twardości (Ca²⁺, Mg²⁺).
-
Przemysł farmaceutyczny:
- Do oczyszczania substancji chemicznych z niepożądanych zanieczyszczeń.
-
Oczyszczanie ścieków:
- Usuwanie jonów metali ciężkich przez wytrącanie ich w postaci nierozpuszczalnych soli.
-
Produkcja pigmentów:
- Wytwarzanie nierozpuszczalnych barwników, np. biel ołowiowa (PbCO₃).
-
Fotografia tradycyjna:
- Wytrącanie halogenków srebra (np. AgBr, AgCl) w emulsji światłoczułej.
Reakcje strąceniowe są łatwe do obserwacji dzięki wyraźnemu pojawieniu się osadu w roztworze, co czyni je praktycznym narzędziem w chemii.